content_id: rentek-glossary-10 status: draft content_type: glossary manufacturer_context: BAUER term_count: 90 last_verified: 2026-07-26 approval_required:
- technical
- translation
- commercial
- management
Арнайы іргетас құрылысы бойынша глоссарий
Қадалар, бұрғылау, топырақтағы қабырғалар («грунттағы қабырға»), анкерлер, топырақты араластыру және жақсарту, сондай-ақ іргетастарды сынау бойынша терминдердің практикалық сөздігі. Анықтамалар сайтқа арналған және жобалық құжаттаманы, нормаларды немесе инженерлік есептеуді алмастырмайды.
Index
- 1. Foundation engineering fundamentals
- 2. Soil and groundwater
- 3. Loads and foundation performance
- 4. Бұрғылау жабдығы және пайдалану параметрлері
- 5. Қадаларды орнату әдістері
- 6. Ұңғымаларды бекіту, арматуралау және бетондау
- 7. Топырақтағы қабырғалар және қазаншұңқырларды бекіту
- 8. Анкерлер және цементтеу
- 9. Топырақты араластыру, негіздерді жақсарту және сынау
1. Фундамент құрылысының негіздері
Арнайы іргетас құрылысы
Қадаларды, қоршау конструкцияларын, анкерлерді, топырақтағы қабырғаларды, негізді жақсартуды және басқа да жер асты жұмыстарын қамтитын геотехникалық құрылыс саласы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Specialist foundation engineering · Maxsus poydevor muhandisligi · Махсус пойдевор муҳандислиги
Дереккөздер: B01,F03
Редакциялық ескертпе: Өзбек және орыс тіліндегі салалық терминдер RENTEK таңдаған жергілікті терминологиямен салыстырылып тексерілуі керек.
Инженерлік-геологиялық ізденістер
Есептік параметрлерді және құрылыс бойынша ұсынымдарды алу үшін топырақты, жартасты жыныстарды және жер асты суларын зерттеу.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Geotechnical investigation · Geotexnik tadqiqotlar · Геотехник тадқиқотлар
Дереккөздер: F02,F03
Таяз салынған іргетас
Жүктемені бетке жақын топыраққа беретін іргетас, мысалы, жеке іргетас немесе іргетас тақтасы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Shallow foundation · Sayoz poydevor · Саёз пойдевор
Дереккөздер: F03
Терең іргетас
Жүктемені қадалар, бұрғылау тіректері немесе ұқсас элементтер арқылы топырақтың неғұрлым терең қабаттарына немесе жартасқа беретін іргетас.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Deep foundation · Chuqur poydevor · Чуқур пойдевор
Дереккөздер: F01,F03,U01
Қада
Жүктемені бүйірлік бетінің кедергісі арқылы, табанының астымен немесе бірлесе беретін терең іргетастың ұзартылған элементі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Pile · Qoziq · Қозиқ
Дереккөздер: B05,F01,U01
Бұрғылап құйылатын қада
Ұңғыманы бұрғылап, соңынан арматура орнату және жоба бойынша бетондау арқылы орнында дайындалатын қада.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Bored pile · Burg‘ilab betonlanadigan qoziq · Бурғилаб бетонланадиган қозиқ
Дереккөздер: B02,B05,F01
Қағылмалы қада
Соққымен, дірілмен, батырумен немесе басқа тәсілмен батырылатын, алдын ала дайындалған қада.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Driven pile · Qoqma qoziq · Қоқма қозиқ
Дереккөздер: F03,U01
Қадалар тобы
Құрылыстың жүктемесін қабылдау үшін ортақ ростверк арқылы бірлесе жұмыс істейтін екі немесе одан көп қада.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Pile group · Qoziqlar guruhi · Қозиқлар гуруҳи
Дереккөздер: F01,U01
Ростверк
Бір немесе бірнеше қаданың басын біріктіретін және оларға жүктемені тарататын темірбетон элементі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Pile cap · Rostverk · Ростверк
Дереккөздер: F01,U01
Жұмыс платформасы
Жұмыс кезінде бұрғылау қондырғысының жүктемелерін қауіпсіз қабылдауға есептелген, дайындалған және қызмет көрсетілетін алаң.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Working platform · Ish platformasi · Иш платформаси
Дереккөздер: F01
Редакциялық ескертпе: Do not imply that a visual inspection alone certifies platform capacity.
2. Топырақ және жер асты сулары
Байланысқан топырақ
Бөлшектері ілінісу қасиетіне ие ұсақ түйіршікті топырақ; әдетте оған саз және кейбір шаң тәрізді топырақтар жатады.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Cohesive soil · Bog‘langan grunt · Боғланган грунт
Дереккөздер: F02
Байланыспаған түйіршікті топырақ
Әрекет-сипаты ілінісумен емес, негізінен бөлшектердің жанасуымен және үйкелісімен анықталатын грунт, мысалы құм немесе қиыршықтас.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Granular soil · Donador bog‘lanmagan grunt · Донадор боғланмаган грунт
Дереккөздер: F02
Балшық (саз)
Пластикалық қасиеттері ылғалдылыққа қатты байланысты болатын, өте ұсақ түйіршікті байланысқан грунт.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Clay · Loy · Лой
Дереккөздер: F02
Шаңдақ грунт
Бөлшектерінің өлшемі әдетте саз бен құмның аралығында болатын ұсақ түйіршікті топырақ; ылғалдылыққа өте сезімтал болуы мүмкін.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Silt · Changsimon grunt · Чангсимон грунт
Дереккөздер: F02
Құм
Қолданылатын жіктеме бойынша бөлшектері шаң тозаңды бөлшектерден ірі және гравий бөлшектерінен ұсақ келетін түйіршікті топырақ.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Sand · Qum · Қум
Дереккөздер: F02
Гравий
Қолданылатын жіктеме бойынша құмнан ірірек бөлшектері бар ірі түйіршікті материал.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Gravel · Shag‘al · Шағал
Дереккөздер: F02
Жер асты суларының деңгейі
Одан төмен топырақ әдетте жер асты суларымен қаныққан деңгей.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Groundwater table · Yer osti suvlari sathi · Ер ости сувлари сатҳи
Дереккөздер: F02
Су өткізгіштік
Судың топырақ немесе жартасты жыныс арқылы өту қабілетінің көрсеткіші.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Permeability · Suv o‘tkazuvchanlik · Сув ўтказувчанлик
Дереккөздер: F02
Кеуектік су қысымы
Топырақ немесе жартасты жыныс кеуектеріндегі су қысымы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Pore-water pressure · G‘ovak suv bosimi · Ғовак сув босими
Дереккөздер: F02
Топырақтың сұйылуы
Көбінесе циклдік жүктеме кезінде борпылдақ суға қаныққан түйіршікті топырақтарда пайда болатын, кеуектік қысымның өсуі салдарынан топырақтың беріктігі мен қатаңдығын жоғалтуы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Liquefaction · Gruntning suyulishi · Грунтнинг суюлиши
Дереккөздер: F02,B06
3. Loads and foundation performance
Отыру
Жүктемеге, көлемнің өзгеруіне немесе консолидацияға байланысты іргетастың немесе топырақ массивінің төмен қарай жылжуы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Settlement · Cho‘kish · Чўкиш
Дереккөздер: F02,F03
Біркелкі емес шөгу
Құрылыстың немесе іргетастың екі нүктесі арасындағы шөгу айырмашылығы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Differential settlement · Notekis cho‘kish · Нотекис чўкиш
Дереккөздер: F02,F03
Көтергіштік қабілет
Топырақтың, жартастың немесе іргетас элементінің жол берілмейтін бұзылусыз немесе деформациясыз жүктемені қабылдау қабілеті.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Bearing capacity · Ko‘tarish qobiliyati · Кўтариш қобилияти
Дереккөздер: F03,U01
Осьтік жүктеме
Негізінен қаданың немесе іргетастың басқа элементінің бойлық осі бойымен әсер ететін жүктеме.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Axial load · O‘q bo‘ylab yuk · Ўқ бўйлаб юк
Дереккөздер: F01,U01
Көлденең жүктеме
Қада осіне көлденең әсер ететін жүктеме, мысалы, желден, топырақ қысымынан, тежелуден немесе сейсмикалық әсерден.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Lateral load · Yonlama yuk · Ёнлама юк
Дереккөздер: F03
Суырып алатын жүктеме
Қаданы, анкерді немесе басқа іргетас элементін жоғары қарай суырып шығаруға бағытталған созушы жүктеме.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Uplift load · Sug‘uruvchi yuk · Суғурувчи юк
Дереккөздер: F03,U01
Бүйірлік беті бойынша кедергі
Қаданың бүйірлік бетінің қоршаған топырақпен түйісуі арқылы жұмылдырылатын жүктемеге кедергі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Shaft resistance · Yon sirt qarshiligi · Ён сирт қаршилиги
Дереккөздер: F01,U01
Табан астындағы кедергі
Сваяның немесе бұрғылау тірегінің табаны астында жұмылдырылатын жүктемеге қарсылық.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Base resistance · Tag qarshiligi · Таг қаршилиги
Дереккөздер: F01,U01
Бүйірлік беті бойынша теріс үйкеліс
Қоршаған топырақ сваяға қарағанда көбірек шөккен кезде пайда болатын, сваяға төмен бағытталған қосымша жүктеме.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Negative skin friction · Salbiy yon ishqalanish · Салбий ён ишқаланиш
Дереккөздер: F03,U01
Жүктемені беру
Іргетас элементінен қоршаған топыраққа немесе жартасты жынысқа жүктемені тарату процесі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Load transfer · Yuk uzatish · Юк узатиш
Дереккөздер: F01,U01
4. Бұрғылау жабдығы және пайдалану параметрлері
Бұрғылау қондырғысы
Бұрғылауға, қадаларды орнатуға, топырақты араластыруға немесе арнайы іргетас салудың басқа әдісін орындауға арналған машина.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Drilling rig · Burg‘ilash qurilmasi · Бурғилаш қурилмаси
Дереккөздер: B01,B02
Базалық машина
Мачтаны, жетектерді және аспалы жабдықты алып жүретін шынжыр табанды немесе дөңгелекті базалық машина.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Base carrier · Baza shassisi · База шассиси
Дереккөздер: B01
Мачта
Бұрғылау немесе қада қағу жабдығын ұстап тұратын және бағыттайтын тік немесе көлбеу бағыттаушы конструкция.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Mast · Machta · Мачта
Дереккөздер: B02
Айналдырғыш
Kelly-штангасына, шнекке, шегендеу құбырына немесе басқа бұрғылау тізбегіне айналу мен айналу моментін беретін жетек торабы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Rotary drive · Aylantiruvchi uzatma · Айлантирувчи узатма
Дереккөздер: B02
Айналу моменті
Бұрғылау құралын, шегендеу құбырын немесе араластыру жүйесін бұру үшін қолданылатын айналу моменті.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Torque · Aylantiruvchi moment · Айлантирувчи момент
Дереккөздер: B02
Беріліс күші
Бұрғылау құралын немесе шегендеу құбырын топыраққа батыру үшін пайдаланылатын күш.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Crowd force · Bosib kiritish kuchi · Босиб киритиш кучи
Дереккөздер: B02
Шығарып алу күші
Бұрғылау бағанасын, шнекті немесе ығыстырушы құралды көтеру және шығарып алу үшін қолжетімді күш.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Extraction force · Tortib chiqarish kuchi · Тортиб чиқариш кучи
Дереккөздер: B02
Негізгі лебедка
Ауыр бұрғылау құралын, Kelly-штангаларын, грейферлерді және басқа жабдықтарды жылжытуға арналған негізгі көтергіш механизм.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Main winch · Asosiy chig‘ir · Асосий чиғир
Дереккөздер: B02,B03
Бұрғылау құралы
Ұңғыма түбіндегі топырақты немесе жартасты жынысты кесетін, қопсытатын, ығыстыратын немесе алып тастайтын құрал.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Drilling tool · Burg‘ilash asbobi · Бурғилаш асбоби
Дереккөздер: B02
Шнек
Топырақты қопсытатын және оны спиральді орамдар бойымен жылжытатын бұрандалы бұрғылау құралы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Auger · Shnek · Шнек
Дереккөздер: B02
5. Қадаларды орнату әдістері
Kelly-штангасымен бұрғылау
Айналу моменті мен беру күші телескопиялық Kelly-штангасы арқылы алмалы-салмалы құралға берілетін бұрғылама қадаларды орнатудың айналмалы тәсілі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Kelly drilling · Kelly shtangasi bilan burg‘ilash · Kelly штангаси билан бурғилаш
Дереккөздер: B02,B05
Kelly-штанга
Айналдырғыштан бұрғылау құралына айналу моменті мен беру күшін беретін телескопиялық бұрғылау штангасы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Kelly bar · Kelly shtangasi · Kelly штангаси
Дереккөздер: B02
Үздіксіз қуыс шнек (CFA)
Шнекті суырып алу кезінде бетон діңгек арқылы берілетін, үздіксіз қуыс шнекпен қадаларды орнатудың бірөтімді тәсілі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Continuous Flight Auger (CFA) · Uzluksiz ichi bo‘sh shnek (CFA) · Узлуксиз ичи бўш шнек (CFA)
Дереккөздер: B02,B05,F01
Қаптамалы үздіксіз шнек (CCFA)
Ұңғыманың орнықтылығын арттыру, тіктігін бақылау немесе, мысалы, қиылысатын қадалардан тұратын қабырғаларды орнату үшін қаптама құбырмен біріктірілген CFA тәсілі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Cased Continuous Flight Auger (CCFA) · Qoplama quvurli uzluksiz shnek (CCFA) · Қоплама қувурли узлуксиз шнек (СCFA)
Дереккөздер: B02
Толық ығыстыру қадасы (FDP)
Топырақты жан-жаққа ығыстыратын және әдеттегі бұрғылау шламын аз түзетін ығыстырушы құралмен орнатылатын, орнында бетондалатын қада.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Full Displacement Pile (FDP) · To‘liq siqib chiqaruvchi qoziq (FDP) · Тўлиқ сиқиб чиқарувчи қозиқ (FDP)
Дереккөздер: B02,B05
Қос айналдырғышпен бұрғылау
Әдетте ішкі шнектің немесе бағананың және сыртқы шегендеу құбырының бір мезгілде немесе қарама-қарсы бағытта айналуына арналған екі айналдырғышты әдіс.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Double-head drilling · Ikki aylantirgichli burg‘ilash · Икки айлантиргичли бурғилаш
Дереккөздер: B05,B07
Микроқада
Әдетте болатпен арматураланатын және жаңа іргетастар, күшейту немесе тар кеңістік жағдайындағы жұмыстар үшін қолданылатын шағын диаметрлі бұрғылап инъекцияланатын қада.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Micropile · Mikroqoziq · Микроқозиқ
Дереккөздер: B08,F03
Үлкен диаметрлі бұрғылау тірегі
Бұрғыланған қазбада орнында бетондалатын және көбінесе салыстырмалы түрде үлкен диаметрге ие болатын терең іргетас элементі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Drilled shaft · Katta diametrli burg‘ilangan tayanch · Катта диаметрли бурғиланган таянч
Дереккөздер: F01
Жартасқа кіргізу
Қарсылықты жұмылдыру үшін берік жартасқа тереңдетілген қаданың немесе бұрғылау тірегінің бөлігі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Rock socket · Qoyaga kiritilgan qism · Қояга киритилган қисм
Дереккөздер: B02,F01
Тәжірибелік қада
Негізгі жұмыстар басталғанға дейін немесе олардың барысында технологияны, көтергіштік қабілетті, өзін ұстауын немесе есептік болжамдарды тексеру үшін орнатылатын қада.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Trial pile · Sinov qoziq · Синов қозиқ
Дереккөздер: F01,F03
6. Borehole support, reinforcement and concreting
Шегендеу құбыры
Ұңғыманы бекітуге, жер асты суларын бақылауға немесе бұрғылау бағыты мен қаданы орнатуды қамтамасыз етуге арналған болат құбыр.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Casing · Qoplama quvur · Қоплама қувур
Дереккөздер: B02,B05,F01
Шегендеу құбырларының осцилляторы
Қайтымды-айналмалы қозғалыс және тік күш есебінен шегендеу құбырын батыратын немесе суырып алатын құрылғы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Casing oscillator · Qoplama quvur osillyatori · Қоплама қувур осиллятори
Дереккөздер: B02
Ұңғыманың орнықтылығы
Ашық ұңғыманың опырылусыз, шамадан тыс құйылусыз немесе жол берілмейтін деформациясыз пішінін сақтау қабілеті.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Borehole stability · Quduq devori barqarorligi · Қудуқ девори барқарорлиги
Дереккөздер: F01
Бұрғылау ерітіндісі
Қазбаны бекіту, ұсақ бөлшектерді тасымалдау, құралды салқындату немесе бұрғылауға көмектесу үшін қолданылатын сұйықтық.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Drilling slurry · Burg‘ilash eritmasi · Бурғилаш еритмаси
Дереккөздер: B02,B03,F01
Бентонит ерітіндісі
Бентониттің сулы суспензиясы, көбінесе ұңғымаларды немесе топырақтағы қабырға траншеяларын бекіту үшін қолданылады.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Bentonite slurry · Bentonit eritmasi · Бентонит еритмаси
Дереккөздер: B03,F01
Полимерлік ерітінді
Бекітілген технология мен бақылау бойынша кейбір бұрғылама құйма қадаларда немесе бұрғылау тіректерінде қолданылатын полимерлік бекіткіш сұйықтық.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Polymer slurry · Polimer eritmasi · Полимер еритмаси
Дереккөздер: F01
Қуыс ствол
Бетон немесе ерітінді берілетін CFA-шнегіндегі немесе ұқсас құралдағы ішкі арна.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Hollow stem · Ichi bo‘sh sterjen · Ичи бўш стержен
Дереккөздер: B02,B05
Бетон құю құбыры
Төменгі ұшын жаңа төселген бетонға батырылған күйінде сақтай отырып, бетонды төменнен жоғары қарай беруге арналған құбыр.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Tremie pipe · Tremi quvuri · Треми қувури
Дереккөздер: F01
Арматуралық каркас
Қадаға, бұрғылау тірегіне немесе топырақтағы қабырға панеліне орнатылатын құрастырылған болат арматуралық каркас.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Reinforcement cage · Armatura karkasi · Арматура каркаси
Дереккөздер: B03,F01
Вертикальділік
Қаданың, ұңғыманың, шегендеу құбырының немесе қабырға элементінің вертикальға қатысты берілген бағытқа сәйкестік дәрежесі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Verticality · Vertikallik · Вертикаллик
Дереккөздер: B02,B03,F01
7. Топырақтағы қабырғалар және қазаншұңқырларды бекіту
Топырақтағы қабырға
Ерітінді астында қазылатын және қоршау, сүзілуге қарсы немесе іргетас функциясын атқаратын жеке захваткалардан тұратын үздіксіз темірбетон қабырға.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Diaphragm wall · Grunt ichidagi diafragma devor · Грунт ичидаги диафрагма девор
Дереккөздер: B03
Топырақтағы қабырғаның захваткасы
Орнатылғаннан кейін көршілес захваткалармен біріктірілетін топырақтағы қабырғаның жеке тік бұрышты элементі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Panel · Diafragma devor paneli · Диафрагма девор панели
Дереккөздер: B03
Форшахта
Беткі бөліктегі захватканың орналасуын айқындайтын, траншеяның жоғарғы жағын ұстап тұратын және жабдықты бағыттайтын терең емес темірбетонды бағыттауыш.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Guide wall · Yo‘naltiruvchi devor · Йўналтирувчи девор
Дереккөздер: B03
Траншеялық фреза
Айналмалы фрезалық дөңгелектері бар топырақтағы қабырғаны қазуға арналған құрал; ерітінді қазылған материалды тазалау қондырғысына тасымалдайды.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Trench cutter · Transheya frezasi · Траншея фрезаси
Дереккөздер: B03
Топырақтағы қабырғаға арналған грейфер
Топырақты түсіру, қарпу және көтерудің қайталанатын циклдарымен топырақтағы қабырға траншеясын қазатын грейфер.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Diaphragm-wall grab · Diafragma devor greyferi · Диафрагма девор грейфери
Дереккөздер: B03
Тұрақтандырғыш ерітінді
Ашық траншеядағы немесе ұңғымадағы су мен топырақ қысымына қарсы әрекет ететін және опырылудың алдын алатын ерітінді.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Support slurry · Tayanch eritma · Таянч еритма
Дереккөздер: B03,F01
Құм бөлгіш қондырғы
Бекітуші ерітіндіні тазарту және қайта пайдалану үшін одан қазып алынған қатты бөлшектерді бөліп алатын жабдық.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Desanding plant · Qum ajratish qurilmasi · Қум ажратиш қурилмаси
Дереккөздер: B03
Қиылысатын қадалардан тұратын қабырға
Өзара қиылысатын қадалардан тұратын, әдетте бастапқы және екінші реттік қадаларды кезектестіру арқылы жасалатын қоршау немесе сүзілуге қарсы қабырға.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Secant pile wall · Kesishuvchi qoziqlar devori · Кесишувчи қозиқлар девори
Дереккөздер: B02,B05
Жанаса орналасқан қадалардан тұратын қабырға
Қоршау қабырға ретінде жұмыс істейтін және әдетте әдейі қиылыспайтын шағын аралықтары бар, бір-біріне жақын орналасқан бұрғылама қадалар қатары.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Contiguous pile wall · Yonma-yon qoziqlar devori · Ёнма-ён қозиқлар девори
Дереккөздер: F01
Сүзілуге қарсы қабырға
Жер асты суларының фильтрациясын азайту немесе бақылау үшін арналған, су өткізгіштігі төмен жер асты конструкциясы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Cut-off wall · Filtratsiyaga qarshi devor · Филтрацияга қарши девор
Дереккөздер: B03,B04
8. Anchors and grouting
Топырақ анкері
Қоршау конструкциясынан немесе іргетастан түсетін жүктемені топырақтың немесе жартастың тұрақты аймағына беретін созылған элемент.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Ground anchor · Grunt ankeri · Грунт анкери
Дереккөздер: B07,B10
Анкерлік бастиек
Тарту күшін бекітілетін конструкцияға беретін және бекіту элементтері бар анкердің сыртқы торабы.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Anchor head · Anker boshi · Анкер боши
Дереккөздер: B07,B10
Анкердің еркін ұзындығы
Анкерлік бастиек пен түбірлік аймақ арасындағы, созылу кезінде топырақпен ілінісусіз ұзаратын тартқыш бөлігі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Free anchor length · Ankerning erkin uzunligi · Анкернинг еркин узунлиги
Дереккөздер: B07,B10
Анкердің түбірлік ұзындығы
Тартқыштан түсетін күшті айналадағы топыраққа өткізетін анкердің инъекцияланған бөлігі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Bond length · Ankerning bog‘lanish uzunligi · Анкернинг боғланиш узунлиги
Дереккөздер: B07,B10
Анкерлік тартқыш
Анкердегі созылу күшін қабылдайтын болат өзек, арқан немесе шоқ.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Tendon · Anker tortqisi · Анкер тортқиси
Дереккөздер: B07,B10
Анкерді тарту
Анкерлік тартқыға домкратпен созылу күшін бақыланатын түрде қолдану және одан кейін берілген жүктемеде бекіту.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Stressing · Ankerni taranglash · Анкерни таранглаш
Дереккөздер: B07,B10
Анкердің цемент түбірі
Анкердің немесе микроқаданың жұмыс бөлігінің айналасындағы қатайған ерітінді, жүктемені топыраққа береді.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Grout body · Sementli anker tanasi · Сементли анкер танаси
Дереккөздер: B07,B08,B10
Инъекциялау
Герметизациялау, күшейту, толтыру немесе деформацияларды бақылау үшін қатаятын ерітіндіні топыраққа, жартасқа, жарықтарға немесе қуыстарға енгізу.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Grouting · Inyeksiya · Инексия
Дереккөздер: B09
Қайта инъекциялау
Байланысты немесе сыртқы көтергіштік қабілетін жақсарту үшін бастапқы толтырудан кейінгі қосымша инъекциялау.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Post-grouting · Qayta inyeksiya · Қайта инексия
Дереккөздер: B08,B10
Ағынды цементтеу / жоғары қысымды инъекциялау
Жоғары энергетикалық ағындар топырақты бұзып, ерітіндімен араластыра отырып, бекітілген бағаналар, панельдер немесе массивтер түзетін топырақты жақсарту әдісі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Jet grouting / high-pressure injection · Jet grouting / yuqori bosimli inyeksiya · Jet grouting / юқори босимли инексия
Дереккөздер: B07,B09
9. Soil mixing, ground improvement and testing
Топырақты араластыру
Жақсартылған бағаналарды, панельдерді, блоктарды немесе қабырғаларды қалыптастыру үшін бар топырақ орнында байланыстырғыш материалмен араластырылатын әдіс.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Soil mixing · Gruntni aralashtirish · Грунтни аралаштириш
Дереккөздер: B04
Байланыстырғыш ерітінді
Топырақты араластыру немесе инъекциялау кезінде қолданылатын цементті немесе басқа байланыстырғыш материалы бар дайындалған суспензия.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Binder slurry · Bog‘lovchi eritma · Боғловчи еритма
Дереккөздер: B04,B09
Грунтты фрезерлік араластыру (CSM)
Айналмалы фрезерлік дөңгелектер грунтты қопсытып, оны байланыстырғыш ерітіндімен араластыра отырып, панельдер немесе қабырғалар түзетін әдіс.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Cutter Soil Mixing (CSM) · Kesgich bilan grunt aralashtirish (CSM) · Кесгич билан грунт аралаштириш (CSM)
Дереккөздер: B04
Бір колонналы араластыру (SCM)
Грунтты құрғақ немесе сұйық байланыстырғышпен араластыратын айналмалы құрал арқылы жеке бекітілген колонналарды қалыптастыру әдісі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Single Column Mixing (SCM) · Bitta ustunli aralashtirish (SCM) · Битта устунли аралаштириш (SCM)
Дереккөздер: B04
Орнында араластыру (MIP)
Bauer фирмалық әдісі, мұнда бірнеше шнек қабырғаларды, блоктарды орнату немесе жақсарту үшін тікелей массив ішінде топырақты тұтқырғышпен араластырады.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Mixed-in-Place (MIP) · Joyida aralashtirish (MIP) · Жойида аралаштириш (MIP)
Дереккөздер: B11
Редакциялық ескертпе: MIP® is a Bauer proprietary method and should retain the registered-mark notation where required.
Вибротығыздау
Бөлшектерінің қайта құрылуы арқылы сәйкес борпылдақ түйіршікті топырақты тығыздайтын тереңдік вибрация әдісі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Vibro compaction · Chuqur vibratsion zichlash · Чуқур вибрацион зичлаш
Дереккөздер: B06
Виброалмастыру / қиыршықтас бағанасы
Тереңдік вибраторының көмегімен әлсіз топырақта тығыздалған түйіршікті бағаналар қалыптастыратын негізді жақсарту әдісі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Vibro replacement / stone column · Vibroalmashtirish / shag‘al ustun · Виброалмаштириш / шағал устун
Дереккөздер: B06
Динамикалық тығыздау
Терең борпылдақ үйінділерді немесе түйіршікті топырақтарды тығыздау үшін ауыр таптағышты биіктіктен бірнеше рет тастау әдісі.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Dynamic compaction · Dinamik zichlash · Динамик зичлаш
Дереккөздер: B06
Сваяны статикалық сынау
«Жүктеме–шөгу» тәуелділігін бағалау үшін сваяға немесе бұрғылау тірегіне жүктеме түсіріліп, орын ауыстырулар өлшенетін бақыланатын сынақ.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Static load test · Qoziqni statik yuk sinovi · Қозиқни статик юк синови
Дереккөздер: F03,U01
Қаданың тұтастығын сынау
Қада бойындағы ықтимал өзгерістерді, үзілістерді немесе ақауларды анықтауға арналған бұзбайтын немесе аз амплитудалы сынақ; нәтиже интерпретациялау әдісіне байланысты.
English / O‘zbekcha lotin / Ўзбекча кирилл: Pile integrity test · Qoziq yaxlitligi sinovi · Қозиқ яхлитлиги синови
Дереккөздер: F03
Редакциялық ескертпе: Do not present an integrity test as a direct substitute for a capacity test.
Publication controls
- Draft status only.
- Жобалық сипаттамалар мен қолданыстағы стандарттар басымдыққа ие.
- Дәл осындай тұжырымды растайтын құжаттамалық рұқсат болмаса, RENTEK ресми немесе эксклюзивті BAUER дилері ретінде сипатталмауы тиіс.
- Жабдықтың қолжетімділігі, жиынтықталуы, жеткізілуі, оқыту, қызмет көрсету және кепілдік жазбаша растауға жатады.
- Жариялау алдында орыс және өзбек тілдерінде міндетті техникалық тексеру жүргізілуі тиіс.