142 km tezyurar temir yo'lda 28 ta BAUER mashinasi: Yerköy–Kayseri poydevor ishlari nimani ko'rsatadi
Turkiya Markaziy Anatoliyada Yerköy va Kayseri o'rtasida yangi ikki yo'lli tezyurar liniya qurmoqda. Maxsus poydevor ishlari 28 ta BAUER mashinasidan iborat park bilan bajarilmoqda. Yirik chiziqli infratuzilmani rejalashtirayotgan pudratchi va muhandislar uchun qiziqarlisi mashinalar soni emas, balki usul, chuqurlik va park tarkibi grunt sharoitlari hamda liniya talab qiladigan inshootlarga qanday moslashtirilganidir.
Loyiha
Yerköy–Kayseri liniyasining uzunligi 142 km bo'lib, soatiga 250 km gacha tezlikka mo'ljallangan. Ishlar 2022-yil iyulda boshlangan. Marshrut bo'ylab 15 ta tunnel, 118 ta o'tkazgich, 18 ta ko'prik va ikkita stansiya qurilmoqda.
BAUER ma'lumotiga ko'ra, qurilish tugab, foydalanishga topshirilgach, liniya yiliga 11 million yo'lovchi va taxminan 650 000 tonna yuk tashishi kutilmoqda. Ikki shahar o'rtasidagi yo'l vaqti uch yarim soatdan bir soatdan kamgacha, Anqara–Kayseri yo'nalishi esa taxminan yetti soatdan ikki soatgacha qisqarishi kutilmoqda.
Butun liniya bo'yicha maxsus poydevor ishlari Doğuş, Çelikler va Özkar kompaniyalarining qo'shma korxonasiga topshirilgan. BAUER savdo menejeri Wolfgang Ziegltrum Doğuş 20 yildan ortiq vaqtdan beri BAUER mijozi ekanini qayd etadi.
Park va usullar
28 ta mashinadan iborat park quyidagilarni o'z ichiga oladi:
- BG 33, BG 36 va BG 45 rotorli burg'ulash qurilmalari
- RG 22 S va RG 27 S qoziq qoqish qurilmalari
- BAUER MAT Slurry Handling Systems'ning CMS 30 aralashtirish qurilmalari
Grunt bilan ishlashning ikki xil usuli parallel ravishda qo'llanilmoqda.
Burg'ulash qurilmalari Kelly usulida 30 m gacha chuqurlikda qoziqlar o'rnatmoqda. Bu qoziqlar ikki vazifani bajaradi: temir yo'l o'qi bo'ylab tuproqni mustahkamlash va ko'priklar hamda viaduklar uchun poydevor elementlari bo'lish.
Shu bilan birga tuproqni mustahkamlash uchun ustunli aralashtirish (SCM) qo'llaniladi. Aralashtirish asbobi tabiiy holatdagi gruntni cho'kish paytida yuboriladigan bog'lovchi modda bilan aralashtiradi. Ushbu loyihada SCM ustunlari 31,5 m gacha chuqurlikda o'rnatilmoqda — bu usul uchun sezilarli chuqurlik.
Parkda CMS 30 aralashtirish qurilmalarining mavjudligi ikki usulni bog'lovchi tafsilotdir: ustunlar uchun bog'lovchi modda obyektda uzluksiz ishlab chiqarilishi va qurilmalar sur'atiga mos tarzda yetkazilishi kerak.
Bu aslida nimani ko'rsatadi
Uchta jihatni ajratib ko'rsatish joiz va ularning hech biri alohida mashinaga tegishli emas.
Usul tanlovi uskuna katalogi bilan emas, inshoot bilan belgilanadi. Kelly usulidagi burg'ulangan qoziqlar va ustunli aralashtirish orqali tuproqni mustahkamlash turli vazifalarni hal qiladi. Ko'prik va viaduk poydevorlari alohida yuk ko'taruvchi elementlarni talab qiladi. Uzun ko'tarma uchastkalar esa butun koridor bo'ylab ko'tarish qobiliyatini oshirishni talab qiladi. Parkda ikkala turdagi qurilma bor, chunki liniya ikkala yechimni ham talab qiladi.
Park tarkibi — bu ishlab chiqarish qarori. Uchta qurilma oilasiga mansub yigirma sakkiz mashina va aralashtirish qurilmalari — bu xarid ro'yxati emas, ketma-ketlik bo'yicha qaror. Burg'ulash sur'ati, bog'lovchi modda ishlab chiqarish, ustun chuqurligi va qurilmalarning 142 km koridor bo'ylab siljishi yagona tizim sifatida rejalashtirilishi lozim.
Chuqurlik rejani o'zgartiradi. 31,5 m dagi SCM ustunlari va 30 m dagi Kelly qoziqlari ushbu usullardan odatda talab qilinadigan chegaraning yuqori qismida joylashgan. Chuqurlik vertikallik nazorati, grunt va bog'lovchi modda bilan ishlash, sikl vaqti va sifat nazoratiga ta'sir qiladi.
O'zbekistondagi loyihalarga aloqadorligi
O'zbekiston temir yo'l, avtomobil yo'llari va sanoat infratuzilmasiga sarmoya kiritmoqda, va uzun chiziqli loyihadagi asosiy muhandislik savollari qiyoslanadi: grunt nimani talab qiladi, har bir inshoot uchun qaysi poydevor usuli mos keladi va park o'q bo'ylab talab qilinadigan ishlab chiqarish sur'atini ta'minlay oladimi.
Bu qiyoslashni bo'rttirish kerak emas. Grunt sharoitlari, seysmik loyihalash talablari, bog'lovchi moddalar mavjudligi, tashish masofalari va loyiha spetsifikatsiyalari obyekt va davlatga qarab farq qiladi. Yerköy–Kayseri loyihasi O'zbekistondagi biror aniq loyiha uchun xuddi shu park yoki xuddi shu usullar to'g'ri bo'lishini isbotlamaydi. U bu qarorlar bitta yirik liniyada qanday tuzilganini ko'rsatadi.
O'zbekistondagi loyihalar uchun baholashda qo'shimcha ravishda Toshkent bilan viloyat obyektlari orasidagi mobilizatsiya masofalari, bog'lovchi modda va beton ishlariga ta'sir qiluvchi yozgi haroratlar, tayyorlanmagan koridorlardagi chang va kirish sharoitlari, shuningdek texnik xizmat bazasidan uzoqda ishlayotgan park uchun servis rejalashtirishni hisobga olish kerak bo'lishi mumkin.
Loyiha jamoasi avvalo nimani aniqlashi kerak
Qurilma sinfi muhokama qilinishidan oldin javobni odatda quyidagilar belgilaydi:
- butun o'q bo'ylab muhandislik-geologik izlanishlar natijalari
- poydevor talab qiladigan inshootlar va ularning yuklamalari
- talab qilinadigan qoziq chuqurligi, diametri va vertikallik bo'yicha ruxsat etilgan chetlanish
- tuproqni mustahkamlash ko'zda tutilganmi va qaysi usulda
- bog'lovchi modda yoki beton yetkazib berish quvvati va uzluksizligi
- jadvalga rioya qilish uchun talab qilinadigan ishlab chiqarish sur'ati
- kirish, ishchi maydoncha va koridor bo'yicha cheklovlar
RENTEK bilan bog'laning
RENTEK O'zbekistonda BAUER poydevor uskunalarini yetkazib beradi. Uskuna yetkazib berish variantlari, konfiguratsiya talablari va loyiha hujjatlarini muhokama qilish uchun RENTEK bilan bog'laning. Texnik xizmat ko'rsatish zarurati yuzaga kelganda RENTEK so'rovni qabul qiladi va muvofiqlashtiradi, texnik tashxis va kelishilgan xizmat ishlari esa tegishli hollarda KTS INDUSTRY orqali bajariladi.
Rasmiy manba: BAUER Maschinen GmbH loyiha ma'lumotnomasi, "Yerköy-Kayseri high-speed rail line".